Hieronder vind je een praktische UX-onderzoek briefing template in het Nederlands. Je kunt hem gebruiken als startpunt voor interviews, een UX-audit of ander onderzoek naar gebruiksvriendelijkheid binnen complexe softwareomgevingen.

Wanneer deze template handig is

Deze template is vooral nuttig als je onderzoek wilt doen naar bestaande software, een nieuw concept wilt toetsen of intern draagvlak wilt creëren rond UX-beslissingen. Hij is bewust compact gehouden: volledig genoeg om richting te geven, maar niet zo zwaar dat het document zelf een project wordt.

• Gebruik hem bij: discovery, herontwerp, optimalisatie, UX audit en validatie van aannames
• Niet als doel op zich: de briefing ondersteunt het onderzoek, maar vervangt geen analyse of gesprek met stakeholders

UX-onderzoek briefing template

1. Projectinformatie

• Projectnaam:
• Organisatie / team:
• Opdrachtgever:
• Contactpersoon:
• Versie / datum:
• Opgesteld door:

2. Aanleiding en context

• Wat is de aanleiding voor dit UX-onderzoek?
• Welk product, proces of scherm staat centraal?
• Gaat het om bestaande software, een prototype of een nieuw concept?
• Welke signalen zijn er nu? Denk aan fouten, frustratie, lage adoptie, veel supportvragen of trage processen.
• Welke businesscontext is relevant? Bijvoorbeeld veranderende processen, migratie, groei of digitalisering.

3. Doel van het onderzoek

• Wat wil je met dit onderzoek bereiken?
• Welke beslissing moet het onderzoek ondersteunen?
• Wat wil je na afloop beter begrijpen dan nu?
• Wat is het gewenste effect op gebruikers en organisatie?

Voorbeeld: "We willen begrijpen waarom medewerkers vastlopen in het offerteproces, zodat we gericht verbeteringen kunnen prioriteren in de volgende release."

4. Onderzoeksvragen

• Wat zijn de belangrijkste hoofdvragen?
• Welke deelvragen horen daarbij?
• Op welke aannames willen we bewijs of nuance?

Houd dit scherp. Een briefing met te veel onderzoeksvragen levert vaak brede, maar oppervlakkige inzichten op.

5. Doelgroep en gebruikers

• Wie zijn de gebruikers?
• Welke rollen of functiegroepen zijn relevant?
• Wat onderscheidt deze gebruikers van elkaar?
• Welke ervaring, kennis of context is belangrijk?
• Zijn er specifieke edge cases of uitzonderingen?

Bij bedrijfssoftware is het vaak slimmer om te segmenteren op rol, taak en procesverantwoordelijkheid dan op demografische kenmerken.

6. Scope van het onderzoek

• Wat valt binnen scope?
• Wat valt expliciet buiten scope?
• Welke taken, schermen of processen worden onderzocht?
• Gaat het om end-to-end gebruik of een specifiek onderdeel?

Een duidelijke scope voorkomt dat het onderzoek verzandt in algemene feedback over "het systeem als geheel".

7. Huidige situatie en beschikbare input

• Welke informatie is al beschikbaar? Bijvoorbeeld analytics, supportmeldingen, eerder onderzoek, procesbeschrijvingen of stakeholderinput.
• Welke hypotheses leven er intern?
• Welke bekende knelpunten zijn al gesignaleerd?
• Welke documentatie of schermen moeten worden gedeeld?

8. Gewenste onderzoeksvorm

• Welke onderzoeksmethode past waarschijnlijk het best?
• Is het onderzoek exploratief, evaluatief of beide?
• Wordt bestaand gedrag onderzocht of een ontwerp getoetst?
• Is er behoefte aan observatie, gesprekken, analyse van gebruik of een audit?

Je hoeft de methode niet altijd volledig vooraf vast te timmeren. De briefing moet vooral duidelijk maken welk type inzicht nodig is. Praktische tooling om je briefing, planning en uitvoering te versnellen vind je in AI-tools voor UX-onderzoek (2026).

9. Stakeholders en besluitvorming

• Welke teams of stakeholders zijn betrokken?
• Wie moet input leveren?
• Wie neemt beslissingen op basis van de onderzoeksuitkomsten?
• Wie bewaakt planning, toegang en afstemming?

10. Planning en randvoorwaarden

• Wat is de gewenste timing?
• Zijn er harde deadlines of mijlpalen?
• Zijn er beperkingen in tijd, budget, systemen of beschikbaarheid van gebruikers?
• Moet het onderzoek aansluiten op een sprint, release of verandertraject?

11. Privacy, toegang en praktische zaken

• Werken onderzoekers met echte gebruikersdata?
• Zijn er privacy- of securityvoorwaarden?
• Welke toegangen, demo-omgevingen of accounts zijn nodig?
• Wie regelt toestemming, planning en interne afstemming?

12. Gewenste output

• Welke oplevering is nodig? Bijvoorbeeld bevindingen, prioriteiten, ontwerpinput of concrete verbeterkansen.
• Voor wie is de output bedoeld?
• Moet de uitkomst vooral informeren, overtuigen of direct richting geven aan ontwerp en development?

Voorbeeld van een kort ingevulde briefing

Aanleiding

Medewerkers hebben moeite met het registreren van klantverzoeken in het interne systeem.

Doel

Inzicht krijgen in waar gebruikers vastlopen en welke verbeteringen de meeste impact hebben op snelheid en foutreductie.

Onderzoeksvraag

Welke stappen in het registratieproces veroorzaken verwarring, vertraging of fouten?

Doelgroep

Servicemedewerkers en teamleiders die dagelijks met het systeem werken.

Scope

Alleen het proces van nieuwe aanvraag tot bevestiging, niet de rapportagemodule.

Beschikbare input

Supporttickets, procesbeschrijving en feedback van teamleiders.

Gewenste output

Helder overzicht van knelpunten, onderliggende oorzaken en verbeterprioriteiten.

Waar een goede UX-onderzoek briefing op stukloopt

• Te brede doelstelling - "we willen de UX verbeteren" is geen bruikbare onderzoeksvraag.
• Geen duidelijke scope - dan wordt alles belangrijk en niets echt onderzocht.
• Verwarring tussen probleem en oplossing - een briefing moet niet al uitgaan van de juiste oplossing.
• Doelgroep te vaag omschreven - zeker in enterprise software verschillen taken en behoeften sterk per rol.
• Geen eigenaar van de uitkomst - inzichten zonder besluitvorming blijven liggen.

Praktische tips voor een sterkere briefing

Houd de briefing kort, maar niet oppervlakkig. Eén tot twee pagina's is vaak genoeg als de kern helder is. Gebruik gewone taal, formuleer concrete onderzoeksvragen en beschrijf het probleem vanuit het werkproces van de gebruiker, niet alleen vanuit het systeem.

Werk je aan complexe bedrijfssoftware? Dan is het extra belangrijk om naast gebruikers ook procescontext, afhankelijkheden en technische realiteit mee te nemen. Juist daar ontstaat vaak de spanning tussen wat logisch lijkt in software en wat in de praktijk werkbaar is. In zo’n traject kan een Design Sprint helpen om onderzoek en aannames snel te vertalen naar gevalideerde concepten.

Bij Less or More staat die combinatie centraal: eerst bedrijfsprocessen, gebruikers en technologie goed begrijpen, daarna pas ontwerpen en verbeteren. Dat maakt UX-onderzoek niet alleen interessant, maar vooral bruikbaar voor betere softwarebeslissingen, zeker als je ook kijkt naar onderwerpen als Generative AI en UX en low-code en UX-design.

FAQ

Wat is een UX-onderzoek?

UX-onderzoek is het gestructureerd onderzoeken van hoe gebruikers een digitaal product ervaren en gebruiken. Het doel is om inzicht te krijgen in gedrag, knelpunten, behoeften en context, zodat ontwerp- en productkeuzes beter onderbouwd kunnen worden. Voor lezers die eerst meer basiscontext zoeken, is het handig om te begrijpen wat UX en UI precies zijn.

Wat moet een UX-casestudy bevatten?

Een UX-casestudy bevat meestal de context van het probleem, doelen, aanpak, onderzoek of ontwerpkeuzes, belangrijkste inzichten en het resultaat. Voor een briefing is dat iets anders: daarin leg je vooraf vast wat je wilt onderzoeken en waarom, niet achteraf wat het project heeft opgeleverd.